Sözlük

Sözlük

A | B | CÇ | D | E | F | G | H | Iİ | J | K | L | M | N | OÖ | P | R | SŞ | T | UÜ | V | Y | Z Akomodasyon Eşanlamlıları:...

Sık Okunan Bölümler

Linkler

Lütfen dikkat!

GozDr.com kullanıcıyı göz sağlığı hakkında bilgilendirmeyi amaçlayan bir sitedir. GozDr.com'da bulunan yazı ve görüşler tıbbi öneri olarak değerlendirilmemelidir. Göz sağlığınız ile ilgili en doğru bilgileri, gözlerinizi muayene ettikten sonra, göz hastalıkları uzmanınız verecektir. Sitede yer alan bilgi ve önerilerden dolayı GozDr.com herhangi bir yasal sorumluluk kabul etmemektedir.

Definitioner

göz içi lensi: Daha çok katarakt ameliyatlarından sonra, çıkartılan doğal lens yerine konan çok ufak boyutlardaki yapay merceklerin genel adı. Sert ve katlanamayan, yumuşak ve katlanabilir, dikişli ve dikişsiz yerleştirilen tipleri vardır.
yapay göz içi lensi (göz içi lensi): Daha çok katarakt ameliyatlarından sonra, çıkartılan doğal lens yerine konan çok ufak boyutlardaki yapay merceklerin genel adı. Sert ve katlanamayan, yumuşak ve katlanabilir, dikişli ve dikişsiz yerleştirilen tipleri vardır.
vitreus: Gözün arka kısmında, lens ile retina arasında kalan boşluğu dolduran, jöle kıvamındaki şeffaf sıvı.
vitre (vitreus): Gözün arka kısmında, lens ile retina arasında kalan boşluğu dolduran, jöle kıvamındaki şeffaf sıvı.
vitre jeli (vitreus): Gözün arka kısmında, lens ile retina arasında kalan boşluğu dolduran, jöle kıvamındaki şeffaf sıvı.
virüs: Canlı organizmaların hücrelerini istila ederek hastalık oluşturan mikroskopik parazit organizmalardır. Kendi başlarına çoğalma yetenekleri olmadığından, ancak başka canlı hücrelerin içine girip, o hücrelerin kontrolünü ellerine geçirdikten sonra üreyebilirler. Canlı hücrelerin dışında inaktif kristalize halde bulundukları için zorunlu hücre içi parazitler olarak kabul edilirler.
üveit: Gözdeki iris, siliyer cisim ve koroid adı ile bilinen dokulara topluca üveal traktus adı verilir. Bu dokulardan birinin ya da birkaçının iltihaplanması sonucu ortaya çıkan klinik tabloya üveit (üvea iltihabı) adı verilir.
üç boyutlu görme: Derinlik hissi olan görme. Üç boyutlu görme ancak iki gözle mümkündür.
ultrasonik: İnsan kulağının duyamayacağı kadar yüksek frekanstaki ses dalgalarını kullanan cihaz.
tonometre: Göz içi basıncını ölçmeye yarayan alet.
şaşılık: İki gözün görme eksenlerinin birbirlerine paralel olmaması durumu, göz kayması.
göz kayması (şaşılık): İki gözün görme eksenlerinin birbirlerine paralel olmaması durumu, göz kayması.
sterilizasyon: Bir ortamı her türlü canlı mikroorganizmadan arındırma işlemi.
sterilize etmek (sterilizasyon): Bir ortamı her türlü canlı mikroorganizmadan arındırma işlemi.
sklera: En öndeki şeffaf kornea hariç, göz küresini çepeçevre saran ve ona şeklini veren, göz içi yapıları dış etkilerden koruyan beyaz, sağlam, ışık geçirmeyen, kalın zar. “Gözün beyazı” skleranın rengidir.
siliyer kas: Yakına bakışta harekete geçen uyum refleksinden sorumlu kastır. Siliyer kas yakına bakış esnasında kasılarak lensi tutan iplikçiklerin gevşemesini, böylece lensin ön-arka çapının artmasının sağlar. Bu şekilde kırıcı gücü artan lens, yakındaki nesneye ait görüntünün retina üzerinde odaklanmasını sağlamış olur.
siliyer cisim: İrisin arkasında ve lensin çevresinde yer alan, yapısında lensi yerinde tutan zonüler liflerin bağlı olduğu çıkıntıların ve uyum refleksinden sorumlu siliyer kasın da bulunduğu yapı. Ön kamara sıvısı da siliyer cisimde üretilir.
silikon yağı: Retina dekolmanı olarak adlandırılan ciddi klinik durumun tedavisinde retinayı yatışık tutmak için tamponad maddesi olarak kullanılan sıvıdır. Silikon yağı yaklaşık 1 yıl gözün içinde kalabilir ve daha sonra geri alınabilir.
silikon: Kokusuz, renksiz, suya ve yüksek ısılara dayanıklı, kimyasal olarak kararlı, elektriğe karşı yalıtkan ve zehirli etkileri olmayan materyallerdir. Bu özellikleri sayesinde tıbbi amaçlarla yaygın olarak kullanılmaktadır.
siklopleji: Yakına bakışta gözün gerçekleştirdiği uyum refleksinden sorumlu siliyer kasın geçici olarak felç edilmesi. Bu işlem genellikle gerçek kırma kusurunun tespiti için, damla ile yapılır.
sarı nokta hastalığı: Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
yaşa bağlı maküla dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı): Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
senil maküla dejenerasyonu (sarı nokta hastalığı): Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
yaşa bağlı sarı nokta hastalığı (sarı nokta hastalığı): Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
YBMD (sarı nokta hastalığı): Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
SMD (sarı nokta hastalığı): Gözün okumak, dikiş dikmek ya da araba kullanmak gibi işlerde gerek duyulan “merkezi keskin görme” yeteneğini etkileyen, ileri yaşlarda görülen, oldukça yaygın bir göz hastalığıdır. SMD gözün sinir tabakası olan retinanın maküla adı verilen merkezi bölgesini etkiler. Kuru ve yaş tipleri vardır. Gelişmiş ülkelerde 60 yaşından sonraki görme kayıplarının en önde gelen nedenidir.
retinoskopi: Gözdeki kırma kusurlarının derecesinin objektif olarak tespitinde kullanılan bir yöntem. Retinoskop olarak adlandırılan aletten göze gönderilen ışığın retinadan geri gelen yansımasının şekli ve parlaklığı, farklı güçteki mercekler kullanılarak değerlendirilir.
skiyaskopi (retinoskopi): Gözdeki kırma kusurlarının derecesinin objektif olarak tespitinde kullanılan bir yöntem. Retinoskop olarak adlandırılan aletten göze gönderilen ışığın retinadan geri gelen yansımasının şekli ve parlaklığı, farklı güçteki mercekler kullanılarak değerlendirilir.
retina dekolmanı: Retinanın altındaki retina pigment epiteli tabakasından ayrılmasıdır. Görme yeteneğini ciddi şekilde tehdit eden bir göz problemidir. Orta yaş ve üzerinde daha sık görülmekle birlikte, her yaşta ortaya çıkabilmektedir. Kısa sürede tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına neden olabilir. Yüksek miyopi, retinadaki yırtık ve delikler, diyabetik retinopati, göz travmaları retina dekolmanına yol açabilen pek çok nedenden sadece birkaçıdır.
retina: Göz küresinin arka kısmında yer alan ve ışık algılayıcı hücrelerin bulunduğu ince sinir tabakasıdır.
presbiyopi: Göz lensinin elastikliğini kaybetmesi sonucu yakına bakışta uyum yapma yeteneğinin kaybolduğu ve yakın mesafedeki nesnelerin net görülemediği göz bozukluğudur.
yakın okuma zorluğu (presbiyopi): Göz lensinin elastikliğini kaybetmesi sonucu yakına bakışta uyum yapma yeteneğinin kaybolduğu ve yakın mesafedeki nesnelerin net görülemediği göz bozukluğudur.
PMD (pellüsid marjinal dejenerasyon): Her iki gözde korneanın çevreden başlayarak incelmesi nedeniyle görme keskinliğinde azalmaya yol açan hastalık. Sıklıkla keratokonus ile karıştırılmaktadır. Nedeni tam olarak tespit edilememiş olan hastalık daha çok 20-40 yaşları arasında ortaya çıkar.
ön kamara: Gözün ön kısmında, korneanın arka yüzü ile iris arasında kalan, ön kamara sıvısı ile dolu boşluk.
nükleus: Çekirdek. Doğal lensin en iç katı.
çekirdek (nükleus): Çekirdek. Doğal lensin en iç katı.
morötesi: Dalga boyları mor rengin dalga boyundan daha kısa olan, insan gözünün görebildiği spektrumun dışında kalan ışınlar morötesi olarak adlandırılır. Dalga boyları 380 nanometre (nm)’den daha kısadır.
ultraviyole (morötesi): Dalga boyları mor rengin dalga boyundan daha kısa olan, insan gözünün görebildiği spektrumun dışında kalan ışınlar morötesi olarak adlandırılır. Dalga boyları 380 nanometre (nm)’den daha kısadır.
miyopluk: Uzak mesafenin net görülemediği, fakat yakındaki nesnelerin nisbeten net görülebildiği kırma kusurudur. Göz küresinin ön-arka uzunluğunun normalden uzun olması veya kornea eğriliğinin normalden fazla olması sonucu göze gelen ışınlar retinanın tam üzerine değil, daha öne düşer ve miyopluk oluşur.
miyopi (miyopluk): Uzak mesafenin net görülemediği, fakat yakındaki nesnelerin nisbeten net görülebildiği kırma kusurudur. Göz küresinin ön-arka uzunluğunun normalden uzun olması veya kornea eğriliğinin normalden fazla olması sonucu göze gelen ışınlar retinanın tam üzerine değil, daha öne düşer ve miyopluk oluşur.
mikron: Bir metrenin milyonda biri ya da milimetrenin binde biri büyülüğündeki uzunluk ölçüsü.
mikrometre (mikron): Bir metrenin milyonda biri ya da milimetrenin binde biri büyülüğündeki uzunluk ölçüsü.
maküla ödemi: Yapısı bozulmuş ya da anormal şekilde gelişmiş damarlardan retina katları arasına sıvı kaçağının neden olduğu ödem, su toplaması.
retina ödemi (maküla ödemi): Yapısı bozulmuş ya da anormal şekilde gelişmiş damarlardan retina katları arasına sıvı kaçağının neden olduğu ödem, su toplaması.
maküla: Retinanın merkezi bölgesini olşturan, renkli ve detaylı görmeden sorumlu algılayıcı hücrelerin bulunduğu, 1,5 milimetre çapındaki alan, sarı nokta.
sarı nokta (maküla): Retinanın merkezi bölgesini olşturan, renkli ve detaylı görmeden sorumlu algılayıcı hücrelerin bulunduğu, 1,5 milimetre çapındaki alan, sarı nokta.
lens: Kornea ile birlikte, göze gelen ışınların kırılarak retina üzerinde odaklanmasını sağlayan, şeffaf, 9 milimetre çapında mercimek şeklindeki yapıdır. Kırıcı gücü 15 D, yani +15 numaralı bir mercek kadardır.
mercek (lens): Kornea ile birlikte, göze gelen ışınların kırılarak retina üzerinde odaklanmasını sağlayan, şeffaf, 9 milimetre çapında mercimek şeklindeki yapıdır. Kırıcı gücü 15 D, yani +15 numaralı bir mercek kadardır.
lazer: LASER İngilizce “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation” kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuş bir kelimedir. Lazer ışık kaynağından çıkan foton parçacıkları aynı frekans ve aynı fazda hareket ettiklerinden yüksek enerji taşırlar ve ince bir demet halinde tek doğrultuda hareket ederler. Lazer bu özellikleri sayesinde özellikle cerrahi işlemlerde dokuların buharlaştırılmasında, yakılmasında ve kesilmesinde kullanılır.
laser (lazer): LASER İngilizce “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation” kelimelerinin baş harflerinden oluşturulmuş bir kelimedir. Lazer ışık kaynağından çıkan foton parçacıkları aynı frekans ve aynı fazda hareket ettiklerinden yüksek enerji taşırlar ve ince bir demet halinde tek doğrultuda hareket ederler. Lazer bu özellikleri sayesinde özellikle cerrahi işlemlerde dokuların buharlaştırılmasında, yakılmasında ve kesilmesinde kullanılır.
LASIK: İngilizce “Laser Assisted In Situ Keratomileusis” kelimelerinin baş harflerinden oluşur. Korneanın ön yüzünden ince yuvarlak bir tabaka kaldırıldıktan sonra, açıkta kalan korneanın bir kısmı lazer ile buharlaştırılır. Bu şekilde kornea yeniden biçimlendirilerek miyopluk, hipermetropluk ve astigmatizm gibi göz bozuklukları düzeltilir.
kronik: Üç aydan uzun süren ve geçmeyen hastalık ya da tıbbi durum.
koroid: Gözün retina ve sklera tabakaları arasında yer alan, kan damarlarından zengin, bu sayede göz küresinin dış katmanlarını besleyen tabaka.
kornea: Göz küresinin en ön kısmında yer alan ve arkasındaki lens ile birlikte gözün kırıcı ortamını oluşturan saydam tabaka.
kontakt lens: Gözün kornea tabakasının dış yüzeyine yerleştirilen yarı sert ya da yumuşak plastik materyelden imal edilmiş mercek. Kontakt lensler günümüzde gerek kırma kusurlarının düzeltilmesinde, gerek çeşitli göz hastalıklarının tedavisinde, gerekse kozmetik amaçlı olarak oldukça yaygın biçimde kullanılmaktadır.
konjenital: Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak doğumda mevcut bulunan hastalık ya da klinik özellik. Konjenital hastalıkların etkileri doğumda ya da daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilir. Bu hastalıklar doğar doğmaz teşhis edilebilecekleri gibi, ileri yaşlarda da tespit edilebilirler.
doğuştan (konjenital): Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak doğumda mevcut bulunan hastalık ya da klinik özellik. Konjenital hastalıkların etkileri doğumda ya da daha ileri yaşlarda ortaya çıkabilir. Bu hastalıklar doğar doğmaz teşhis edilebilecekleri gibi, ileri yaşlarda da tespit edilebilirler.
kızılötesi: Dalga boyları kırmızı renkten daha uzun olan, bu nedenle çıplak gözle görülmesi mümkün olmayan ışık demetleri kızılötesi olarak adlandırılır.
keratom: LASIK ameliyatında korneanın ön yüzünden flep olarak adlandırılan çok ince tabakanın kaldırılması için kullanılan alet.
mikrokeratom (keratom): LASIK ameliyatında korneanın ön yüzünden flep olarak adlandırılan çok ince tabakanın kaldırılması için kullanılan alet.
keratokonus: Kornea tabakasının gittikçe incelerek öne doğru çıkıntı yaptığı ve konik (sivri) bir şekil aldığı, dejeneratif bir göz hastalığı.
katarakt cerrahisi: Saydamlığını kaybetmiş kataraktlı göz merceğinin dışarı alınması için uygulanan ameliyat yöntemleri. Günümüzde en sık uygulanan katarakt cerrahisi yöntemi fakoemülsifikasyondur.
katarakt: Doğal göz merceğinin başta yaşlanma olmak üzere, çeşitli nedenlerden ötürü, görme keskinliğini azaltacak şekilde saydamlığını kaybetmesi.
jel: Tedavi amacıyla kullanılan jöle yapısında bir krem türü. Aslında sıvı olmakla birlikte, kıvamlı olduklarından katı gibi davranırlar.
iris: Göze giren ışığın miktarını ayarlamak üzere daralıp genişleyebilen, kornea ile lens arasında bulunan ve göze rengini veren diyafram.
iltihap: Vücuda giren bir mikroba, yabancı bir cisme, allerji yapan bir maddeye, herhangi bir nedene bağlı gelişen hasara, bazen de bizzat vücudun kendi hücrelerine karşı dokuların verdiği bağışıklık ve onarım yanıtı.
inflamasyon (iltihap): Vücuda giren bir mikroba, yabancı bir cisme, allerji yapan bir maddeye, herhangi bir nedene bağlı gelişen hasara, bazen de bizzat vücudun kendi hücrelerine karşı dokuların verdiği bağışıklık ve onarım yanıtı.
yangı (iltihap): Vücuda giren bir mikroba, yabancı bir cisme, allerji yapan bir maddeye, herhangi bir nedene bağlı gelişen hasara, bazen de bizzat vücudun kendi hücrelerine karşı dokuların verdiği bağışıklık ve onarım yanıtı.
kalıtsal: Genler yoluyla anne-babadan çocuklara aktarılabilen ve bazı ailelerde diğerlerine göre daha sık görülen hastalıkları tanımlar.
hipermetropluk: Yakın mesafedeki nesnelerin net görülemediği, fakat uzaktaki nesnelerin daha net görülebildiği kırma kusurudur. Göz küresinin ön-arka uzunluğunun normalden kısa olması veya kornea eğriliğinin normalden az olması sonucu göze gelen ışınlar retinanın tam üzerine değil, arkasına düşer ve hipermetropluk oluşur.
Herpes: Orijinal adı Herpes simplex. Herpes simpleks kişiden kişiye deri teması ile bulaşan bir virüstür. Bu virüs vücudun çeşitli bölgelerinde farklı klinik tablolarda enfeksiyonlara neden olabilir. Bunlar arasında dudak uçuğu, genital herpes ve herpes keratiti (göz uçuğu) sayılabilir.
göz tansiyonu (göz içi basıncı): Kornea ile lens arasında kalan ve ön kamara olarak adlandırılan boşluğu dolduran sıvının göz içi dokulara yaptığı basınç. Tonometre ile ölçülür. Normal değeri 10-22 mmHg arasındadır.
göz bozukluğu: Cisimlerden yansıyan ışınlar kornea ve lensin kırıcı ortamından geçtikten sonra tam retina üzerinde odaklanamadığında net bir görüş elde edilemez. Bu göz bozukluğu kırma kusuru olarak adlandırılır ve miyopluk, hipermetropluk ve astigmatizm gibi tipleri mevcuttur.
kırma kusuru (göz bozukluğu): Cisimlerden yansıyan ışınlar kornea ve lensin kırıcı ortamından geçtikten sonra tam retina üzerinde odaklanamadığında net bir görüş elde edilemez. Bu göz bozukluğu kırma kusuru olarak adlandırılır ve miyopluk, hipermetropluk ve astigmatizm gibi tipleri mevcuttur.
refraksiyon kusuru (göz bozukluğu): Cisimlerden yansıyan ışınlar kornea ve lensin kırıcı ortamından geçtikten sonra tam retina üzerinde odaklanamadığında net bir görüş elde edilemez. Bu göz bozukluğu kırma kusuru olarak adlandırılır ve miyopluk, hipermetropluk ve astigmatizm gibi tipleri mevcuttur.
optik sinir: Dış dünyaya ait görüntülerin retinadaki ışık algılayıcı hücrelerde oluşturduğu sinirsel iletileri beyne ulaştıran sinir.
görme siniri (optik sinir): Dış dünyaya ait görüntülerin retinadaki ışık algılayıcı hücrelerde oluşturduğu sinirsel iletileri beyne ulaştıran sinir.
göz siniri (optik sinir): Dış dünyaya ait görüntülerin retinadaki ışık algılayıcı hücrelerde oluşturduğu sinirsel iletileri beyne ulaştıran sinir.
görme korteksi: Gözün retina tabakasında oluşan sinirsel iletilerin optik sinir ve görme yollarını takip ederek beyinde ulaştığı son bölge. Görme duyusuyla ilgili sinirsel iletiler beynin en arka ucundaki oksipital kortekste yer alan görme merkezinde yorumlanarak görüntü algısına dönüşürler.
görme merkezi (görme korteksi): Gözün retina tabakasında oluşan sinirsel iletilerin optik sinir ve görme yollarını takip ederek beyinde ulaştığı son bölge. Görme duyusuyla ilgili sinirsel iletiler beynin en arka ucundaki oksipital kortekste yer alan görme merkezinde yorumlanarak görüntü algısına dönüşürler.
glukokortikoid: İltihap reaksiyonlarını baskılama özellikleri sayesinde pek çok hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların yapısı.
kortizon (glukokortikoid): İltihap reaksiyonlarını baskılama özellikleri sayesinde pek çok hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların yapısı.
steroid (glukokortikoid): İltihap reaksiyonlarını baskılama özellikleri sayesinde pek çok hastalığın tedavisinde kullanılan ilaçların yapısı.
glokom: Genellikle yüksek göz içi basıncıyla birlikte seyreden, ilerleyici ve geri dönüşsüz görme kaybına, hatta körlüğe yol açabilen, görme siniri (optik sinir) hasarına bağlı kronik bir hastalıktır. Halk arasında göz tansiyonu ya da karasu hastalığı olarak da bilinir.
göz tansiyonu (glokom): Genellikle yüksek göz içi basıncıyla birlikte seyreden, ilerleyici ve geri dönüşsüz görme kaybına, hatta körlüğe yol açabilen, görme siniri (optik sinir) hasarına bağlı kronik bir hastalıktır. Halk arasında göz tansiyonu ya da karasu hastalığı olarak da bilinir.
karasu (glokom): Genellikle yüksek göz içi basıncıyla birlikte seyreden, ilerleyici ve geri dönüşsüz görme kaybına, hatta körlüğe yol açabilen, görme siniri (optik sinir) hasarına bağlı kronik bir hastalıktır. Halk arasında göz tansiyonu ya da karasu hastalığı olarak da bilinir.
genetik: Bitki, hayvan ve insanlarda kalıtımla, yani anne ve babadan çocuklarına aktarılan özellik ve hastalıkları inceleyen bilim dalı.
narkoz (genel anestezi): Çeşitli cerrahi müdahalelerin ve bazı muayenelerin ağrısız ve rahatça yapılabilmesi için, çeşitli ilaçlarla gerçekleştirilen suni uyku hali. Narkoz olarak da bilinmektedir.
FFA: Gözün arka kısmındaki retina ve koroid olarak adlandırılan sinir tabakasını ve bunun destek dokusunu incelemekte kullanılan bir tetkiktir. İşlemden önce hastanın kolundaki bir damardan fluoresein adlı ilaç enjekte edilir. Bu ilaç damardan kalbe, oradan da tüm vücuda ve bu arada koroid ve retina damarlarına geçer. İşlem, bu esnada koroid ve retinanın özel bir kamera yardımıyla fotoğraflanmasından ibarettir.
foton: Havada dalgalar halinde ilerleyen, aynı zamanda enerji içeren ve ışık demetlerini oluşturan en küçük parçacık.
fluoresein: Dışarıdan bakıldığında turuncu renkte görünen, fakat mavi ışıkla aydınlatıldığında parlak yeşil renkli yansıma oluşturan boya. Kornea üzerindeki epitelden yoksun bölgelerin tespitinde, gözyaşı miktarının ve gözyaşı kanalı açıklığının değerlendirilmesinde ve fundus fluoresein anjiografisinde kullanılır.
flep: Ait olduğu dokuya bir kenarından bağlı kalacak şekilde, ince bir katman halinde soyulup kaldırılan doku parçası.
fakoemülsifikasyon: Ultrasonik titreşimlerle kataraktlı lensin parçalanıp emilerek göz dışına alınmasını sağlayan katarakt ameliyatı tekniği. Genellikle dikiş gerektirmediği için “dikişsiz katarakt ameliyatı” olarak da bilinir. Halk arasında “lazerli katarakt ameliyatı” olarak bilinmekle birlikte, tekniğin lazerle bir alakası olmadığından, bu yanlış bir adlandırmadır.
fako (fakoemülsifikasyon): Ultrasonik titreşimlerle kataraktlı lensin parçalanıp emilerek göz dışına alınmasını sağlayan katarakt ameliyatı tekniği. Genellikle dikiş gerektirmediği için “dikişsiz katarakt ameliyatı” olarak da bilinir. Halk arasında “lazerli katarakt ameliyatı” olarak bilinmekle birlikte, tekniğin lazerle bir alakası olmadığından, bu yanlış bir adlandırmadır.
epitel: Yan yana dizilmiş yassı veya küp şeklinde hücrelerden oluşan, organların iç yüzeylerini ve derinin dış yüzeyini kaplayan tabaka.
enfeksiyon: Bakteri, virüs ya da mantar gibi hastalık yapıcı mikropların doku ve organlarda oluşturduğu iltihap. Enfeksiyonun şiddetini, yıkıcılığını ve kişide oluşturduğu klinik tabloyu mikrobun hastalık yapma gücünün yanında, vücudun buna karşı geliştirdiği bağışıklık reaksyonun şiddeti de belirler.
konjenital glokom: Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak yeni doğan bir bebekte mevcut bulunan glokom hastalığı.
doğuştan glokom (konjenital glokom): Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak yeni doğan bir bebekte mevcut bulunan glokom hastalığı.
konjenital katarakt: Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak yeni doğan bir bebekte mevcut bulunan lens kesafeti (katarakt).
doğuştan katarakt (konjenital katarakt): Genetik faktörlere, hamilelik dönemindeki çeşitli problemlere ya da bilinmeyen nedenlere bağlı olarak yeni doğan bir bebekte mevcut bulunan lens kesafeti (katarakt).
diyabetik retinopati: Kontrolsüz şeker (diyabet) hastalığı başta böbrekler, damarlar, sinirler ve göz olmak üzere tüm organlarda çeşitli hasarlara yol açar. Diyabetin göz üzerindeki en ciddi etkisi, öncelikli olarak retina tabakasını ilgilendiren ve topluca diyabetik retinopati olarak adlandırılan bozukluklar bütünüdür. Retina tabakasındaki kılcal damarlarda başlayan hasar ilerleyerek kanamalara, ödeme, anormal damar oluşumlarına neden olabilir. Bunlar ileri evrelerde retina dekolmanı, vitre içi kanamalar ve tam körlük gibi ciddi hasarlarla sonuçlanabilir.
diyabet: Görevi kandaki şeker düzeyini ayarlamak olan insülin hormonunun üretimindeki ya da dokuların bu hormona verdiği yanıttaki yetersizlikten ötürü başta böbrekler, damarlar, sinir sistemi, bağışıklık sistemi ve göz olmak üzere tüm organların olumsuz etkilendiği kronik hastalık.
diabetes mellitus (diyabet): Görevi kandaki şeker düzeyini ayarlamak olan insülin hormonunun üretimindeki ya da dokuların bu hormona verdiği yanıttaki yetersizlikten ötürü başta böbrekler, damarlar, sinir sistemi, bağışıklık sistemi ve göz olmak üzere tüm organların olumsuz etkilendiği kronik hastalık.
şeker hastalığı (diyabet): Görevi kandaki şeker düzeyini ayarlamak olan insülin hormonunun üretimindeki ya da dokuların bu hormona verdiği yanıttaki yetersizlikten ötürü başta böbrekler, damarlar, sinir sistemi, bağışıklık sistemi ve göz olmak üzere tüm organların olumsuz etkilendiği kronik hastalık.
dezenfeksiyon: Bulaşıcı hastalık yapıcı mikropların yok edilmesi işlemidir. Dezenfeksiyon sterilizasyondan farklıdır. Sterilizasyon korunmaya çalışılan ürüne bulaşabilecek, hastalık yapma potansiyeli olan ya da olmayan tüm mikroorganizmaların yok edilmesidir. Sağlıklı olduğu halde mikrop taşıyanların çokluğu ve bulaşıcı hastalıkların belirsiz biçimlerinin sıklığı nedeniyle dezenfeksiyonun etkisi kısıtlıdır.
dezenfekte etmek (dezenfeksiyon): Bulaşıcı hastalık yapıcı mikropların yok edilmesi işlemidir. Dezenfeksiyon sterilizasyondan farklıdır. Sterilizasyon korunmaya çalışılan ürüne bulaşabilecek, hastalık yapma potansiyeli olan ya da olmayan tüm mikroorganizmaların yok edilmesidir. Sağlıklı olduğu halde mikrop taşıyanların çokluğu ve bulaşıcı hastalıkların belirsiz biçimlerinin sıklığı nedeniyle dezenfeksiyonun etkisi kısıtlıdır.
yüksek miyopi: Göz yapısında ve retinada çeşitli yapısal ve işlevsel bozukluklarla birlikte seyreden, -6 dereceden büyük miyopluk.
dejeneratif miyopi (yüksek miyopi): Göz yapısında ve retinada çeşitli yapısal ve işlevsel bozukluklarla birlikte seyreden, -6 dereceden büyük miyopluk.
yüksek miyopluk (yüksek miyopi): Göz yapısında ve retinada çeşitli yapısal ve işlevsel bozukluklarla birlikte seyreden, -6 dereceden büyük miyopluk.
fort miyopi (yüksek miyopi): Göz yapısında ve retinada çeşitli yapısal ve işlevsel bozukluklarla birlikte seyreden, -6 dereceden büyük miyopluk.
damla: Özellikle göz ve kulak hastalıklarının tedavisinde kullanılmak üzere geliştirilmiş, ucunda sabit büyüklükte damlalar oluşturacak şekilde tasarlanmış damlalığı bulunan bir şişede satışa sunulan sıvı ilaç formu.
dalga boyu: Işık demetleri boşlukta dalga şeklinde salınım yaparak ilerlerler. Bu dalgaların genişliği ışık demetinin rengini belirler. Örneğin kırmızı ışığın dalga boyu 570 nanometre, mavi ışığınki 440 nanometredir. Beyaz ışık her dalga boyundan ışık demetleri içerir.
biyomikroskop: Göz muayenesinde kullanılan ve görüntüleri normalin 5 ila 40 katı büyütebilen özel mikroskop.
bakteri: Toprakta, suda ve canlı organizmaların içinde yaşayan, hastalıklara yol açabilen, bölünerek çoğalan, tek hücreli en küçük boyutlu canlılardır. Boyutları 1/2000 mm ila 1/200 mm arasında değişir ve ancak mikroskopla görülebilirler.
mikrop (bakteri): Toprakta, suda ve canlı organizmaların içinde yaşayan, hastalıklara yol açabilen, bölünerek çoğalan, tek hücreli en küçük boyutlu canlılardır. Boyutları 1/2000 mm ila 1/200 mm arasında değişir ve ancak mikroskopla görülebilirler.
astigmatizm: Cisimlerin retinaya yansıyan görüntülerinin tek bir nokta üzerinde odaklanamamasından kaynaklanan kırma kusurudur. Bunun sebebi kornea yapısın bir kürenin yüzeyi gibi yuvarlak değil, yumurta yüzeyi gibi olmasıdır.
allerji: Bağışıkık sisteminin çeşitli madde ya da tozlara aşırı hassasiyetinden kaynaklanan, bakteri ya da virüs gibi herhangi bir mikroba bağlı olmadan gelişen iltihap.
aköz: Gözün ön kısmında, korneanın arka yüzü ile iris arasında kalan boşluğu dolduran sıvı. Ön kamara sıvısı bu boşluğun içinde devridaim halinde çevre dokuları besler. Büyük oranda iris dokusunun kök bölgesinde üretilen sıvının dışarı çıkış yeri kornea ile iris arasındaki açıdır (trabekülüm).
aköz hümör (aköz): Gözün ön kısmında, korneanın arka yüzü ile iris arasında kalan boşluğu dolduran sıvı. Ön kamara sıvısı bu boşluğun içinde devridaim halinde çevre dokuları besler. Büyük oranda iris dokusunun kök bölgesinde üretilen sıvının dışarı çıkış yeri kornea ile iris arasındaki açıdır (trabekülüm).
göz sıvısı (aköz): Gözün ön kısmında, korneanın arka yüzü ile iris arasında kalan boşluğu dolduran sıvı. Ön kamara sıvısı bu boşluğun içinde devridaim halinde çevre dokuları besler. Büyük oranda iris dokusunun kök bölgesinde üretilen sıvının dışarı çıkış yeri kornea ile iris arasındaki açıdır (trabekülüm).
ön kamara sıvısı (aköz): Gözün ön kısmında, korneanın arka yüzü ile iris arasında kalan boşluğu dolduran sıvı. Ön kamara sıvısı bu boşluğun içinde devridaim halinde çevre dokuları besler. Büyük oranda iris dokusunun kök bölgesinde üretilen sıvının dışarı çıkış yeri kornea ile iris arasındaki açıdır (trabekülüm).
akomodasyon: Yakına bakışta siliyer kas kasılır ve lensi tutan iplikçikler gevşer. Bunun üzerine elastik yapıdaki lens kendi üzerine toparlanır ve kırıcı gücü artar. Ancak bu şekilde yakındaki nesnelerden göze gelen ışınlar daha fazla kırılarak retina üzerinde odaklanabilir. Bu, “uyum refleksi” olarak adlandırılır.
uyum (akomodasyon): Yakına bakışta siliyer kas kasılır ve lensi tutan iplikçikler gevşer. Bunun üzerine elastik yapıdaki lens kendi üzerine toparlanır ve kırıcı gücü artar. Ancak bu şekilde yakındaki nesnelerden göze gelen ışınlar daha fazla kırılarak retina üzerinde odaklanabilir. Bu, “uyum refleksi” olarak adlandırılır.
uyum refleksi (akomodasyon): Yakına bakışta siliyer kas kasılır ve lensi tutan iplikçikler gevşer. Bunun üzerine elastik yapıdaki lens kendi üzerine toparlanır ve kırıcı gücü artar. Ancak bu şekilde yakındaki nesnelerden göze gelen ışınlar daha fazla kırılarak retina üzerinde odaklanabilir. Bu, “uyum refleksi” olarak adlandırılır.
akomodasyon refleksi (akomodasyon): Yakına bakışta siliyer kas kasılır ve lensi tutan iplikçikler gevşer. Bunun üzerine elastik yapıdaki lens kendi üzerine toparlanır ve kırıcı gücü artar. Ancak bu şekilde yakındaki nesnelerden göze gelen ışınlar daha fazla kırılarak retina üzerinde odaklanabilir. Bu, “uyum refleksi” olarak adlandırılır.

Sözlük

Sık Okunan Bölümler

Linkler

Etiketler

Lütfen dikkat!